Smaken (oktober 2006)
Waardering
De meningen waren duidelijk: óf het was onzin óf het was kennis. De meesten vonden het kennis, dus bij deze: kennis!
Op school heb ik geleerd − net als ieder ander denk ik − dat er vier hoofdsmaken zijn die onze tong kan onderscheiden: zoet, zout, zuur en bitter. Daarbij heb je waarschijnlijk ook geleerd dat je deze smaken alleen op bepaalde delen van de tong kunt proeven (zie illustratie).
Echter dit blijkt onzin te zijn. De smaken zijn op de gehele tong waar te nemen. Uit proefondervindelijke ervaring kan ik dit bevestigen. Wel vond ik dat zoet op de voortong beter te proeven was dan elders. Het zal dus nog wel even duren voordat deze mythe uit de wereld is geholpen, aangezien deze veronderstelling bij een groot aantal mensen heerst, getuige de illustraties in de boeken en op het internet.
Dat er vier smaken zou zijn, blijkt ook onjuist. De Westerse wereld heeft er in navolging van Japan nog een vijfde smaak bij gekregen met een idem Japanse naam: umami. Het woordenboek vertaalt dit met natriumglutamaat of ve-tsin. Hoe het precies smaakt? Geen idee. Op de vertaling afgaande zou ik denken dat het zoutig is.
Er zijn meer smaakindelingen. Zo kent de ayurveda, de traditionele Indische gezondheidsleer, zes smaken. Naast zoet, zoet, zuur en bitter kennen zij nog wrang en scherp.
Zo zie je maar weer dat je altijd kritisch moet zijn op wat je op school leert. Nu nog wachten op het wetenschappelijke bewijs dat 1 + 1 geen 2 is.