Zwavelwaterstof (februari 2007)
Waardering
De stemmen zijn geteld: de overgrote meerderheid stemt voor kennis.
In de vakanties (zomer- en kerstvakantie) heb ik de eer gehad om het terrein van de NAM in Emmen te mogen betreden, in het kader van mijn werkzaamheden als automatenoperator. Daar wordt aardgas gezuiverd van onzuiverheden. Eén van deze onzuiverheden is zwavelwaterstof, ook wel diwaterstofsulfide genoemd, bij het personeel beter bekend als H2S. Voordat je de H2S-locatie betreedt − met cricket (ook wel pieper genoemd), gasmasker bij de hand, helm en veiligheidsbril op, en veiligheidsschoenen − moet je een video bekijken en daarna een vragenlijst invullen indien je dat nog niet eerder hebt gedaan. Bij het halen van een voldoende krijg je een speciale kaart met goedkeuring en mag je het terrein op. Op deze kaart staat het o.a. het volgende over H2S:
H2S is een zeer toxisch systeemgif, bovendien irriteert het de muceuze membranen van de ogen en de tractus respiratorius. Verschijnselen zijn afhankelijk van concentratie en expositieduur. Opname geschiedt vrijwel geheel via de luchtwegen. Opname via de huid is van geen betekenis. Het opgenomen H2S veroorzaakt een inwendige celverstikking d.w.z. het verhindert de opname van zuurstof, voornamelijk door de remming van de activiteit van methaalhoudende ademhalingsenzymen binnen de cel, de cytochroomoxiden. In het organisme wordt H2S snel omgezet in op zichzelf niet toxische zwavelverbindingen, namelijk sulfaten en thiosulfaten. Vrij H2S in het bloed is verantwoordelijk voor de acute systeemeffecten. H2S wordt uitgescheiden via de longen en als sulfiden en sulfaten via de nieren.
Dat klinkt ingewikkeld. Zullen we eens kijken naar de effecten op het menselijke lichaam bij de verschillende concentraties?
| H2S-concentratie in ppm (parts per million) |
(Mogelijke) gevolgen |
|---|---|
=>0,02 |
Te ruiken als lucht van rotte eieren |
10 |
Veilige waarde gedurende acht uur |
100 |
|
200 |
|
500 |
|
700 |
|
1000 |
|
Kortom, niet erg veilig. Het bedrieglijke is dat je het in lage concentraties wel ruikt en hogere concentraties dus niet vanwege reukzenuwverlamming. Vandaar dat je een gasalarm (cricket) bij je draagt. Het enigszins vreemde achteraf vind ik de raad om de cricket bij je gezicht te dragen, zodat de cricket "ruikt" wat jij ruikt. De zwavelwaterstof is echter zwaarder dan lucht en zal zich dus naar een laag punt begeven. Ik zou dan zeggen, draag de cricket ook zo laag mogelijk. Nog beter: blijf uit de buurt van H2S.